حمام التراسونیک چیست؟

حمام اولتراسونیک

 

مقدمه:

تمیز کردن و شستشو با کیفیت عالی برای قطعات با زوایا و خلل و فرج زیاد و نقاط غیرقابل دسترس که با روشهای معمولی قابل انجام نیست نیست و یا بسیار مشکل است،با استفاده از حمام اولتراسونیک امکان پذیر می باشد. حمام های اولتراسونیک از سال 1950در صنعت مورد استفاده قرار گرفته است.امروزه حمام های اولتراسونیک در بسیاری از صنایع نظیر جواهرسازی،خودروسازی،دریایی،پزشکی،داروئی،آبکاری،ساعت سازی،صنایع مهندسی و تسلیحاتی و… کاربرد فراوانی دارند.

کاربرد حمام اولتراسونیک

برای شستشوی قطعاتی که با مایع شستشو دهنده واکنش نمی دهند از حمام اولتراسونیک استفاده می شود. با استفاده از حمام های اولتراسونیک می توان قطعات خودرو،سلاح،قطعات فلزی شیرآلات،هد کارتریج چاپگر،طلا و جواهرات، ساعت،عینک، قطعات مربوط به تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی،بردهای الکترونیک،برد موبایل،لوازم شیشه ای آزمایشگاهی، قالب های تزریق پلاستیک،قطعات موجود در صنایع ریسندگی و… را شستشو داد. باید توجه داشت این شستشو قطعات را استریلیزه نمی کند،درنتیجه میکروارکانیسمها همچنان بعد از شستشو باقی می مانند،لذا در مصارف پزشکی استریل کردن باید جداگانه انجام شود.

ساختمان حمام اولتراسونیک

حمام های اولتراسونیک دارای سه قسمت اصلی می باشند:

الف-مخزن یا تانک شستشو

ب-ژنراتور اولتراسونیک

پ-مبدل های اولتراسوند

مخزن شستشو با حجم های متفاوت با آب و یا هر محلول دیگری پر می شوند تا بتوانند قطعات را از آلودگی ها تمیز کنند.این آۀودگی ها می تواند شامل گرد وغبار، روغن، رنگ، چربی، جلبک،باکتری،قارچ،اثر انگشت،و غیره باشد.اکثرا تانک ها از جنس استیل زنگ نزن304 ساخته می شوند که ساختمان آنها شامل 18% کرم و 8% نیکل می باشد. استیل 304 دارای مقاومت بالای دمایی، خوردگی و مقاومت بالا نسبت به اکسیداسون در دماهای بالای 870 تا 925 درجه سانتی گراد می باشد.

ژنراتورهای اولتراسوند منبع تولید کننده انرژی برای فراهم ساختن نیروی الکتریکی مبدل ها می باشند.هر ژنراتور به تعدادی از مبدل ها متصل هست.ژنراتورهای اولتراسونیک ،سیگنال های الکتریکی با فرکانس خاص را تولید می کنند که برای مبدل ها مهم می باشند. در حالت کلی فرکانس های تولیدی 25،28،35،40 و 100 کیلو هرتز می باشند.

محلول های شستشو دهنده در حمام اولتراسونیک

محلول های شستشو دهنده، قسمت مهمی از فعالیت دستگاه را تشکیل می دهند.آب خالص و ساده به تنهایی نمی تواند تاثیر خوبی داشته باشد ،لذا محلول ها وارد عمل می شوند. این حلال ها کشش سطحی آب را کاهش می دهند و پدیده کاویتاسیون را افزایش خواهند داد، به این ترتیب محلول می تواند یه عامل مرطوب کننده مناسب باشد.

حلال های شستشو دهنده آبی شامل مواد شوینده، مواد مرطوب کننده و دیگر ترکیبات هستند که دارای اثر زیاده روی فرایند شستشو هستند. با این حال محلول های آبی توانایی کمتری در حذف آلودگی ها به نسبت بقیه حلال ها دارند.بطور مثال قدرت کمی در از بین بردن آلودگی های روغنی و چربی دارند. محلول ها اگر به صورت گرم  استفاده شوند تا دمای 80 درجه سانتی گراد اثر خوبی در شستشو خواهند داشت.

محدودیت استفاده از حمام اولتراسونیک

حمام های اولتراسونیک به مقدار زیادی در پاکسازی و حذف مواد لحیم شده اضافی از مدارهای لحیم دار مورد استفاده قرار می گیرند. با این حال ممکن است تعدادی از دستگاه ها و تجهیزات الکتریکی حساس مانند شتاب دهنده ها، میکروفون ها و… با این روش و طی ارتعاشات با شدت بالا، آسیب دیده و یا تخریب شوند.

عملکرد حمام های اولتراسونیک

در حمام های اولتراسونیک قطعه ای که نیاز به تمیز شدن دارد، درون مخزن قرار می گیرد که دارای محلول مناسبی است که بسته به نوع قطعه و آلودگی آن، از حلال های آبی و یا آلی استفاده می شود. ژنراتور اولتراسونیک وظیفه تولید یک سیگنال پیوسته را دارد که از طریق مبدل های اولتراسونیک، این سیگنال های الکتریکی به ارتعاشات مکانیکی تبدیل شده و انرژی حاصل از این ارتعاشات به مایع درون مخزن منتقل می شود. مبدل اولتراسوند درون مخزن و یا پایین تر از مایع قرار دارد، و با استفاده از این سیگنال های الکتریکی امواج اولتراسوند تولید می کند. این امواج مافوق صوت، در داخل حلال یا آب درون مخزن منجر به تولید حباب های میکروسکوپی زیادی می شود که فضای درونی آنها خلاء است و به اصطلاح پدیده کاویتاسون رخ می دهد.در ادامه ایجاد نقاط فشار بالا و فشار پایین توسط امواج اولتراسونیک موجب انفجار پی در پی و سریع این حباب ها می شود و انرژی و فشار بالایی بین سطح قطعه و مایع تمیز کننده بوجود می آید که این امر منجر به تمیز کاری در مقیاس میکروسکوپی در سطح می شود. قطعاتی که برای برای شستشو انتخاب می شوند نباید در کف مخزن قرار گیرند، چرا که از پدیده کاویتاسون در کف خبری نیست و حلال هم به سطحی که به کف چسبیده نفوذ نمی کند.

 

انکوباتور چیست و نحوه کار با آن

انکوباتور

انکوباتور

انکوباتور چیست ؟

انکوباتور برگرفته از واژه لاتين incubare به معنای پرورش دادن است. انکوباتور محفظه ای با دما، فشار هوا و رطوبت کنترل شده مي باشد که به منظور نگهداری و رشد ميکروارگانيسم هاي زنده در محیطی مناسب طراحی شده است. از بیشترین مصارف آن، انکوباسیون کشتهای باکتری، ویروسی، شناسايي و کشتهاي
سلولی با تعیین و فراهم سازي ميزان نیاز بیوشیمیایی اکسیژن و ذخیره بیولوژی است. انکوباتورها در پیچیدگی و طراحی متفاوت هستند. بعضی از آنها فقط دما را کنترل میک‌نند درحالی که بقیه، ترکيب هوا را نیز کنترل میکنند.
بعضی با استفاده از سیستم سردکننده توانایی ايجاد شرایط دمایی کمتر از دمای اتاق دارند.

 

اصول عملكرد

انکوباتور از روشهای مختلف انتقال گرما و کنترل محیطی جهت رسیدن به شرایط لازم برای روشهاي ویژة آزمایشگاه استفاده میکند.
معمولاً، انکوباتورها دارای یک سیستم متشكل از مقاومهاي الکترکیی هستند که با ترموستات و یا مکیروپروسسور کنترل می شوند و براي سیستمهای انتقال گرما، از هدایت و یا همرفت طبیعی و یا اجباريگرما استفاده میکنند.

 

کنترلهای انکوباتور

1. سوئيچ اصلی برای روشن و خاموش کردن دستگاه. برخي از سازندگان یک کليد حفاظتي 1 نيز تعبيه میکنند. کلید دو وضعيت دارد: روشن در انکوباتور جریان برق وجوددارد. خاموش در انکوباتور جريان برق وجودندارد.
2. صفحۀ نمایش برای انتخاب پارامترها. برای مثال: دمای انتخابی، دمای هشدارحداقل و حداکثر.
3. دو دکمة كنترل كه به طور معمول صفحة اصلي، انتخاب و تنظيمات را مشخص ميكنند. اين دكمه ها همچنين برنامه ريزي و آستانة هشدار را تعيين مي كنند.
4. دو دكمه انتخاب براي تنظيمات دما. اين دكمه ها به همراه دكمه هاي كنترل استفاده مي شوند.
5. نشانگرهاي صفحة نمايش كه وضعیت کاربری را نمایش می دهند.
اگر سیستم گرمایی درحال کار باشد، نمایشگر «گرما » را نشان مي دهد. اگر انکوباتور درحال برنامه ریزی
شدن باشد نمایشگر «برنامه » را نشان می دهد.
6. دکمة انتخاب و کنترل روی صفحه کنترل قرار دارند.

 

الزامات نصب و راه اندازي

الزامات نصب و راه اندازي فعاليت انكوباتورها مستلزم شرايط زير مي باشد:
1. یک اتصال الكتريكي مطابق با استانداردهای مورد استفاده در کشور.
پریز برق نباید بیش از 5/ 1 متر از انکوباتور فاصله داشته باشد. این اتصال باید ولتاژ 120V ، فركانس 60Hz یا 220-240V ، فركانس 50-60Hz را فراهم کند و داراي سيم زمين باشد.
2. فضای آزاد در اطراف و پشت دستگاه كه عبور کابلها و تهویه مورد نیاز برای عملکرد طبیعی انکوباتور را امكان پذير
مي سازد. این فضا بین 10 – 5 سانتيمتر برآورد میشود.
3. فضايي در آزمایشگاه که میزان تغییر دما درآن حداقل باشد.
4. یک میز تراز و محكم که قادر به تحمل وزن انکوباتور است.
وزن انکوباتور با سه قفسه، بین 60 و 80 کیلوگرم است.
5. رگلاتورهای فشار، شیلنگها و اتصالات برای انکوباتورهایی که از گاز دی اکسیدکربن(CO2 ) استفاده مي كنند. اين دستگاه ها همچنين از يك مهاركننده براي تأمين ايمني تانك پرفشار گاز CO2 استفاده مي كنند.

 

توصیه های لازم جهت تمیز نمودن دستگاه

انکوباتورهای کشت سلولی یا باکتریایی را به طور مرتب، حداقل هر 14 روز و بعد از ریختن هر مادة عفونی، با استفاده از مواد ضدعفونی کنندة مناسب، تمیز کنید.
1. قبل از تمیز نمودن، انکوباتور را از پریز برق بکشید.
2. از مواد تمیزکننده که خراش ایجاد نمی کنند، استفاده کنید:
تکه ای از پارچه را به محلول تميزكنندة ملایم آغشته کرده و برای پا ک‌ کردن سطوح داخلی و خارجی به کار ببرید.
3. از تماس بین مواد پاک کننده و عوامل الکترکیی جلوگيري کنید.
4. قبل از اتصال مجدد انکوباتور به برق، صبر کنید تا انکوباتور خشک شود.

 

نحوه کار اتوکلاو

اتو کلاو

اتو کلاو

اتو کلاو چیست ؟

اتوكلاو دستگاهي است كه براي سترون سازي به كار مي رود.
سترونسازي به معناي نابودي يا حذف همة اشكال حيات)ميكروبي شامل اسپورها(در مواد غيرمتحرک از طريق روشهاي فيزيكي، شيميايي يا با استفاده از بخار است.کلمة sterilizer برگرفته از واژة لاتين sterilis به معناي فاقد ميوه و بار است. تأكيد اين فصل صرفاً روي اتوكلاوهايي است که به طور گسترده در مراكز عمومي بهداشت، آزمايشگاههاي باليني و تحقيقاتي استفاده مي شوند. اين دستگاه همچنين به نام استريل كننده شناخته
شده است. استريليزاسيون بايد به عنوان گروهي از فرآيندهاي مرتبط بسيار مهم براي انجام خدمات بهداشتي)استريليزاسيون مواد، محيط كشت و دستگاه ها( مطابق با شرايط سخت گندزدايي درنظر گرفته شود. فرآيندهاي دستيابي به شرايط استريل در مواد غيرمتحرک به ترتيب زير است :

 

تمیز کردن – آلودگی زدایی – بررسی و نظارت – استریلازیون – تحویل مواد و لوازم – ذخیره سازی -آماده سازی

موارد استفاده از اتوکلاو

اتوكلاو براي حذف مطمئن 1 ميكرو ارگانيسم هايي كه روي اشياي مورد استفاده در فعاليتهاي تشخيصي، درماني يا مراقبتي در مؤسسات بهداشتي)بيمارستانها، آزمايشگاهها( وجود دارند طراحي شده است. از اتوكلا و به طور گسترده در صنايع موادغذايي و دارويي استفاده مي شود
و در آزمايشگاه، مواد و وسايل با اهداف زير استريل مي گردند:
1. براي تهية مواد مورد استفاده جهت كشت باكتري شناسي لوله هاي آزمايش، پي پت، ظروف محيط كشت و غيره و به منظور اجتناب از آلودگي آنها.
2. براي تهية وسايل مورد استفاده در نمونه گيري)همه بايد در شرايط استريل باشند:سوزن ها، لوله ها، ظروف .
3. براي سترون نمودن لوازم آلوده.
اتوكلاوها در اندازه هاي مختلف در دسترس هستند. كوچكترين آنها، نوع روميزي و بزرگترين آنها دستگاههاي پيچيده اي هستند كه براي بهره برداري نيازمند مراحل پيش از نصب مي باشند. حجم اتاقك سترونسازي به عنوان مرجع درنظر گرفته شده و اندازه گيري اتوكلاو با واحد دسي مترمكعب و يا ليتر سنجيده ميشود. براساس نحوه كنترل عملكرد اتوكلاوها ، مدلهاي دستي، نيمه خودكار و يا تمام خودكار وجوددارند.

 

اصول عملكرد

اتوكلاوها با استفاده از خواص ترموديناميك آب به عنوان يك مادة خالص، كار مي كنند. در شرايط طبيعي در سطح دريا و فشار يك اتمسفر( آب)در فاز مايع مي جوشد و در 100°C به بخار تبديل ميشود

فاز گازي(. اگر فشار كاه شيابد، در دماي پايين تر و اگر فشار افزايش يابد، در دماي بالاتر مي جوشد. با كنترل فشار
بخار آب، دماي اتاقك اتوكلاو ممكن است به دماهاي بالاتر از 100°C يا برعكس با كنترل دما به فشاري بيشتر از فشار اتمسفر برسد. منحني زير نحوة عمل آب را بسته به شرايط فشار و دما نشان مي دهد.
اتوكلاوها از بخار اشباع تحت فشار با كيفيتي بيش از 98 %( براي انتقال انرژي حرارتي به مواد و وسايلي كه نياز به استريليزاسيون دارند، استفاده مي كنند. به طور معمول، اين روش به نام هاي استريليزاسيون بخار يا حرارت مرطوب شناخته شده است. از اين روش بيشتر به علت مؤثربودن، سرعت بالا و هزينة پايين استفاده ميشود. از آنجا كه همة مواد را نمي توان با حرارت مرطوب استريل كرد، براي اين گروه از مواد روشهاي جايگزين طراحي شده است. در آزمايشگاه، به منظور انجام فرآيندهاي استريليزاسيون از اتوكلاوهاي بخار و فور با حرارت خشك بدون رطوبت استفاده مي شود.

روش کار با اتوکلاو

نحوه كاربري عمومي اتوكلاو در ذيل شرح داده شده است.

باتوجه به نوع و ميزان اتوماسيون دستگاه بعضي رو ش ها متفاوتخواهدبود:

1. اطمينان حاصل نماييد كه سيستم ثبت دستگاه، دارای فرمها يا كاغذ مورد نياز براي مستند نمودن چرخة استريليزاسيون است. مواد مصرفي جوهر ، فرم و غيره را فراهم كنيد.
2. اتوكلاو را روشن كنيد.
3. در اتوكلاو را بازكنيد. در اتوكلاوهاي با حجم زياد، اين فرآيند به صورت الكترومكانيكي و در اتوكلاوهاي متوسط و كوچك اغلب دستي انجام مي شود.
4. سبدها يا ظرفهاي استريليزاسيون كه حاوی مواد از قبل آماده شده تميز، شسته، خشك، طبقه بندي و بسته بندي شده است را مطابق با دستورالعملهاي نحوه چیدمان توصيه شده توسط سازنده، در داخل اتاقك استريليزاسيون قراردهيد.
5. در اتوكلاو را ببنديد.
6. چرخة استريليزاسيون مورد نياز را بسته به نوع موادي كه استريل مي شوند، انتخاب كنيد به طور معمول دكمة متناسب با چرخة موردنياز فشار داده مي شود كه به طور خودكار چرخة برنامه ريزي شده را آغازمي كند. از اين لحظه به بعد، فرآيند به روش زير ادامه مي يابد.

تميزكردن فيلتر بخار

هشدار: پيش از جداكردن فيلتر بخار، فشار بخار داخل سيستم را ازبين ببريد.
1. محافظ را برداريد.
2. شبكة توري را برداريد.
3. به دقت تميزكنيد.
4. شبكة توري را دوباره نصب كنيد.
5. محافظ را دوباره در جاي خود قراردهيد.
در اين قسمت، بعضي از رايجترين مشكلات توضيح دادهشده است. توصيه ميشود كابران بسته به تنوع مدلها و تكنولوژيهاي موجود از كتابچة راهنماي كاربري براي اتوكلاو استفاده كنند.